Ik vind het opvallend hoe sterk wij als mensen de neiging hebben om alles in hokjes te stoppen. We willen classificeren, ordenen, voorspellen. Dat doen we in de maatschappij, maar net zo goed in de natuur. We delen organismen in, schetsen levenscycli, definiëren en herdefiniëren soorten zodra er nieuwe inzichten zijn.
En vooral: we willen data vastleggen.
Wanneer mag een landbouwer bemesten? Wanneer begint ‘de bloei’? Hoe lang duurt ‘de winterrust’? Alsof de natuur zich netjes aan onze lijntjes houdt.

Maar als ik één ding heb geleerd, dan is dat de natuur niet werkt volgens onze kalender, maar volgens haar eigen ritme.

Dit jaar werd dat opnieuw pijnlijk duidelijk in de strijd tegen de Aziatische hoornaar.

Voor wie het niet weet: de Aziatische hoornaar is een invasieve exoot die sinds 2017 stevig aan het uitbreiden is in de Lage Landen. Ze vormt een directe bedreiging voor onze inheemse biodiversiteit en vooral voor honingbijen: één nest kan tot 11.000 bijen per dag verorberen. In regio’s met veel nesten kan dit leiden tot een significant verlies aan bijenvolken.

Omdat deze soort bestreden moet worden, hebben veel steden en gemeenten gelukkig een bestrijdingsbeleid uitgewerkt. Maar opnieuw viel ons denkpatroon op:
We plakten er een deadline op.
In heel wat gemeenten liep de bestrijding maar tot 1 november.

En wat deed de natuur? Die lachte daar eens goed mee.

Tot rond 20 november bleven de secundaire nesten gewoon actief. De koninginnen vlogen nog uit op zoek naar overwinteringsplaatsen. Door de bladval in deze periode worden nesten bovendien pas echt zichtbaar, nét het moment waarop we het verschil hadden kunnen maken.

Want elk nest produceert honderden koninginnen. De wetenschap schat dat 1 tot 20% daarvan effectief een nieuwe kolonie kan stichten. Door de bestrijding voort te zetten tot de koude de activiteit echt stillegt, hadden we dus nog heel wat potentiële nesten voor volgend jaar kunnen uitschakelen.

We hebben die kans laten liggen. Niet uit onwil, maar omdat we opnieuw dachten dat de natuur zich houdt aan datumgrenzen die wij verzonnen hebben.

Moraal van het verhaal:
De natuur laat zich niet vangen in een Excel-sheet. Niet in een kalender. Niet in onze hokjes. Hoe hard wij ook proberen af te lijnen, de natuur volgt haar eigen logica. Niet de onze.